Hatay Devleti' nin Sona Ermesi ve T

Hatay Millet Meclisi ba?kanl??? Meclisi ola?anüstü toplant?ya ça??rd?. 29 Haziran 1939 günü günü saat 16:00'da toplanan Mecliste 'Türk camias?n?n ayr?lmaz bir parças? olan Hatay'?n anavatana kavu?tu?unu bir kararla tespitini' isteyen 39 imzal? önerge üzerinde konu?malar yap?ld?. Sonuçta, önerge ve Abdulgani Türkmen'in 'Hatay Millet Meclisinin varl???na son verilmesine' ili?kin ile teklifi oybirli?i ve alk??larla kabul edildi.

Hatay Devleti Millet Meclisi o gün Gündüz Sinemas?'nda topland?. Meclis Ba?kanl???na Abdulgani Türkmen, Devlet Reisli?ine Tayfur Sökmen seçildi. Devletin ad? 'Hatay' olarak kabul edildi. 5 Eylül 1938 günü Devlet Reisi Tayfur Sökmen Dr. Abdurrahman Melek'i ba?vekil olarak görevlendirdi.

Hatay Devleti sona ermi?, Meclisin kendi arzu ve iradesiyle Türkiye'ye kat?lma karar? almas?yla hukuki sürecin ikinci kademesi de tamamlanm??t?.

Tayfur Sökmen ve Abdurrahman Melek 2 Temmuz 1939 günü Hatay'dan ayr?ld?lar. Antakya K??las?ndaki Frans?z askerleri Hatay'dan ta??nmaya ba?lad?lar. Ta??nma i?lemi 23 Temmuz 1939'a kadar tamamlanacakt?. T.C. Hükümeti Frans?zlar?n Suriye ve Lübnan Bankas?, Reji ?daresi, Elektrik ?irketi, ?skenderun Liman ?irketi gibi kurulu?lar?n? bütün mal varl?klar?yla birlikte sat?n ald?. Hatay Devleti uyruklu olanlara Türkiye veya Suriye uyruklar?ndan birini seçmeleri için süre tan?nd?. Suriye ya da ba?ka bir devletin uyruklu?unu geçenler göç ettiler. Di?er yandan Suriye ve Türkiye temsilcilerinden olu?an ortak s?n?r komisyonu bugünkü s?n?r? belirledi.

7 Temmuz 1939 tarih ve 3711 say?l? Kanunla Hatay Vilayeti kuruldu ve Seyhan'dan Dörtyol kazas?, G.Antep'ten Islahiye'ye ba?l? Hassa nahiyesi (kaza olarak) al?narak Hatay'a ba?land?.

Emniyet Genel Müdürü iken Hatay Valili?ine atanan ?ükrü Sökmensüer 18 Temmuz 1939 günü Hatay'a geldi. 19 Temmuz günü Fevkalade Murahhas, Ortaelçi Cevat Aç?kal?n Hatay'dan ayr?ld?. K??lada yap?lacak tören için gerekli haz?rl?klar tamamland?.

23 Temmuz 1939 sabah? Hatay'da kalan son Frans?z k?tas? k??ladan saat 07:30'da ç?kt?. Türk ve Frans?z birliklerinin birlikte kat?ld?klar? törende 07:45'de K??ladaki Frans?z bayra?? indirildi ve hemen yerine ?stiklal Mar?? e?li?inde Türk Bayra?? çekildi. Bu sonuç, töreni izleyen mah?eri kalabal?k taraf?ndan co?kunca alk??land?. Hatay'?n anayurda kat?lma i?lemleri tamamlanm??t?. Bu mutlu olay ?enliklerle kutland?.

Hatay'?n kurtulu?u Atatürk'ün izledi?i bar??ç? d?? politikan?n bir zaferiydi. O, 1918 y?l?nda dü?man?n ayak basmas?na izin vermedi?i bu topraklar? er veya geç kurtaraca??n? er geç kurtaraca??n? 1921 y?l?nda T.B.M.M.'ye, Türk Milletine ve Hatayl?lara vaad etmi?, bunu çe?itli vesilelerle tekrarlam??t?. Bu amaçla uygun ?artlar? sab?rla bekledi, uluslar aras? durumu da çok iyi de?erlendirdi, hatta May?s 1938'de hayat?n? hiçe sayarak Mersin'e ve Adana'ya bir seyahat düzenledi ve ula??lan siyasi ba?ar?larla Hatay'a çok parlak ve sa?lam bir gelecek haz?rlad?.

Bir 'Hatay ?ehidi' olan Atatürk Hatay'?n Anavatana kat?ld???n? göremedi, ama Hatay O'nun milletine son arma?an? oldu.